هفته گذشته گرچه هفته پایانی کلاسهای درسی در سال 87 محسوب می شد و قاعدتا می باید، هفته ای کم تحرک به لحاظ فعالیتهای دانشجویی باشد، اما دانشکده علوم اجتماعی یکی از پرتنش ترین زمانهای خود را تجربه کرد.

هنوز چندروزی از جلسه بازخواست معاون دانشجویی دانشگاه تهران به سبب تخلفات کمیته انضباطی نگذشته بود که انجمن اسلامی دانشجویان بحثی را که از ترم نخست در نقد گروه جامعه شناسی آغاز کرده بود، با جدیت گشود، بحثی که در هفته قبل دانشکده را دچار تنشهای جدی کرد.

در این نوشته گذری داریم بر اتفاقات هفته گذشته با محوریت مساله گروه جامعه شناسی...

آرمان ذاکری

نگاهي به نوشته‌ها و بيانيه‌هايي كه در هفته گذشته توسط گروه‌هاي مختلف دانشجويي انتشار يافت نشان مي‌دهد كه فارغ از نوع نگاه گروه‌ها به اين جريانات چند نكته توسط همه گروه‌ها به رسميت شناخته شده است. لزوم پاسخگويي مدير گروه جامعه شناسي به دانشجويان درباره عملكرد خود، پرداختن به مسائل علمي دانشكده به طور جدي و ايجاد فضاي گفتگو و ديالوگ ميان افكار مختلف.

روند طي شده از آبان ماه تاكنون نشان مي‌دهد كه انجمن اسلامي در هر سه زمينه دستاوردهاي مثبتي داشته است. در اين مطلب برآنيم تا نشان دهيم آنچه مسبب اصلي تنش و تشنج در دانشكده علوم اجتماعي بوده، بي‌تدبيري گروه جامعه‌شناسي بوده است و نه عملكرد منتقدان...

محسن جعفری مقدم

بسیاری از کسانی که روند کنونی گروه جامعه شناسی را نظاره می کنند آن را پاسخی به عملکرد مدیر قبلی گروه و رئیس سابق دانشکده می دانند. آنها معتقدند انحصارطلبی های فعلی مولود تند روی ها و یکجانبه گرایی هایی است که در گذشته رقم خورده است. خاصه دگرگونی فضای سیاسی کشور موجب شده است تا از سوی دیگری این قصه آغاز شود و عملکرد پیشینیان به طرزی تلافی جویانه پاسخ داده شود...

درامد: مطلب حاضر نوشته ای است به قلم مهندس عباس عبدی پژوهشگر حوزه های اجتماعی که از وبلاگ ایشان به سبب ارتباط موضوع مورد اشاره با مسائل دانشکده ما برگرفته شده است.

عباس عبدی

سال پيش به سفارش يك مركز پژوهشي، تحقيقي را انجام دادم، بعداً مدير مركز كه كارفرماي طرح است و هچ حقي در انجام طرح ندارد ،نام خود را بر روي مقاله و كتاب آن پژوهش كه به طور كامل به وسيله محقق تهيه شده بود قرار داد، از تعجب يكه خوردم، وقتي با يكي از اساتيد دانشكده مطرح كردم، خنديد و گفت كه اين قدر اين تخلفات عادي شده كه كار از اين حرف‌ها گذشته است، گرچه گفتم كه درسي به متقلب و سارق خواهم داد كه خودش و ديگران تا آخر عمر فراموش نكنند، و اگر من نسبت به اين مسأله تعهد نداشته باشم، نزد وجدانم مسئول خواهم بود، اما عادي شدن اين واقعه به نحوي كه موجب خنديدن يك استاد دانشگاه شود، بيش از اصل ماجرا تأسف‌آور است...

”خدایا این کلام مقدس را که به روسو الهام کرده ای از یاد من مبر که :من دشمن تو و عقاید تو هستم ،اما حاضرم جانم را فدا کنم تا تو آزادانه عقایدت را بیان کنی“(علی شریعتی )

فضای شورمندانه ای که احساسات حق طلبانه در آن موج می زند،در هر حال خجسته است و نشان از این دارد که نظام سلطه هر چند سرکوبگرانه وبنیاد براندازانه، بر این باشد که پرده قدرت خود را به اندازه آسمان همه ”جانهای آزاد“ بگستراند ،ناکام مانده است و سوژه هایی کنشگر این قاعده را برنتافته اند و با مقاومت خود نشان داده اند که هیچ ساختاری تمام نیست و همواره انسان می تواند“خویشتن ”را به مثابه وجودی بیرون از متن طرح اندازد هر چند نه کاملا آزاد...

نامه دوم انجمن به کچویان

گروه جامعه شناسی باید پاسخگو باشد و به ابهاماتی که در مورد عملکرد آن وجود دارد، جواب بدهد.

این چیزی است که پس از طرح استعفای دکتر کچویان، به صورت مکرر از سوی گروههای دانشجویی و اساتید گروه مورد تاکید قرار می گیرد.

تا اینجا یک قدم به پیش رفته ایم. اینکه الان به جز فردی که خواستار استعفایش شده ایم، دیگران همه بر ضرورت پاسخگویی تاکید دارند، دستاورد خوبی است که از رهگذر همین انتقادات حاصل شده، اما نمی توان به آن دلخوش بود، چه اینکه از گوشه و کنار شنیده می شود منظور اغلب اساتید محترم از پاسخگویی، تنها حرف زدن در مورد موارد مطرح شده است!

حضور در جمع عمومی و حرف زدن در مورد مسائل طرح شده تنهایک قدم از روند پاسخگویی است...

از وقتی که انجمن اسلامی دانشجویان خواستار استعفای دکتر کچویان شد، در دانشکده ولوله ای برپا شده است. انگار که قرار باشد اتفاق مهمی بیفتد.

تشکل های دانشجویی از پی هم بیانیه می دهند، نامه امضاء از اساتید و دانشجویان جمع آوری می شود، توی حیاط و بوفه در مورد آن حرف زده می شود و...

تا آنجا که من می فهمم تغییر مدیر یک گروه آموزشی به خاطر تخلفاتی که در دوره مسئولیتش انجام داده نمی تواند اتفاق چندان مهمی باشد که بخواهد ذهن این همه دانشجو و استاد را به خود مشغول سازد. روزانه موارد زیادی از این دست جابجاییها صورت می گیرد و نه زمین از گردش به دور خورشید باز می ماند، نه ایران تحریم می شود، نه کسی سنگ می شود و نه...

هر دم ازاین باغ بری می رسد،تازه تر از تازه تری می رسد.مدتی پیش به یکی از اساتید دانشگاه تهران مراجعه کردم و با مساله ای بسیار تاسف برانگیز روبه رو شدم.فراگیری زبان عربی و صرف و نحو به شروط استخدام هیات علمی گروه جامعه شناسی اضافه شده بود.تبصره ای که هیچ یک از اعضای گروه جامعه شناسی دانشکده ازان ابراز اطلاع نکرده بودند واین مساله بدون مصوبه ی گروه و بدون در نظر گرفتن عقیده ی اعضای هیات علمی این رشته به شروط پذیرش عضو جدید اضافه شده بود.البته این بی خبری اساتید دلیلی بر سکوت بعدی ان ها در قبال این مساله نمی باشداین مصوبه زنگ خطر نابودی و حذف گروه جامعه شناسی را در اینده به صدا دراورده است و زمینه را برای به انحراف کشیدن جامعه شناسی از اصل خود فراهم کرده است،انحرافی که به مرگ ان منجر خوهد شد.اعضای گروه جامعه شناسی نیز اگر به این ر شته احساس تعلق می کنند و در قبال ان حس مسوولیتی دارند می بایست در قبال چنین مساله ای واکنش بسیار شدیدی نشان دهند...

در طي چند روز گذشته و به خصوص پس از طرح استعفاي مدير غير پاسخگو از گروه جامعه‌شناسي، اتفاق بسيار جالبي افتاد. تعداد قابل توجهي از فارغ التحصيلان و بعضا شاغل به تحصيلهاي مقاطع فوق ليسانس و دكترا، با حضور در دفتر انجمن اسلامي، ضمن بيان مصائب و مشكلات رخ داده در زمان تصدي‌گري آقاي دكتر كچوئيان بر گروه جامعه‌شناسي و به خصوص با صحه گذاشتن بر برخوردهاي تند ايشان با دانشجويان، اعلام آمادگي كردند كه خود با حضور فيزيكي در جلسات، مورد خود را به صورت علني و رو در رو طرح كنند. به نظر مي رسد دو جلسه برگزار شده با كميته انضباطي كه در آن دكتر قمصري در مقام متهم، مورد دادخواهي دانشجويان قرار گرفت و دانشجويان با حضور خود و بيان آنچه براي خودشان رخ داده بود، جاي هيچ گونه توجيه براي رفتارهاي غلط كميته انضباطي نگذاشتند، سبب شده دانشجويان تصور چنان سيستمي را در ذهن داشته باشند و بر همين اساس، جسارت و همكاري تام و تمام خود را با انجمن اسلامي اعلام كنند...

امروز روز ولادت پيامبر اكرم در نزد اهل سنت است و آغاز هفته وحدت. قرآن و به تبع آن پيامبر تأكيد بر وحدت مسلمين دارد و چه فرقي مي كند سخن گفتن از محمد روزي باشد كه اهل سنت معتقدند پيامبر به دنيا آمده يا شيعه؟ آنچه مهم است پيام پيامبر است كه بايد شنيد و فهميد و در پي اش رفت. ديدگاه قرآن نسبت به پيامبر- به طور كلي- ديدگاه خاصي است كه ما بايد آن را دريابيم. اولين مسأله اي كه بايد در مورد نگرش قرآن نسبت  به پيامبر گفته شود اين است كه پيامبر يك «بنده» است و از ميان مردم به رسالت برگزيده مي شود و آيات بسياري هست كه به اين مورد اشاره دارد. از آن جمله:« سپاس مخصوص خداست كه بر بنده خود اين كتاب بزرگ را نازل كرده.» و خطاب به پيامبرش مي‌گويد:
...

سخن گفتن از آزادي خيلي سخت است. از آن رو كه شايد تا به حال هيچ كس نتوانسته است تعريف دقيقي از آن ارائه دهد. در حالي كه همه شعارش را مي دهند و در طول تاريخ انسان هاي زيادي براي رسيدن به آن حتي از جان خود گذشته اند. در درجه اول بايد خاطرنشان كرد كه آزادي يك بعد وجودي براي انسان است. از آن رو كه بدون آزادي، انسان، انسان نمي شد. يكي از مهم ترين وجوهي كه بين انسان با حيوانات و فرشتگان تمايز قرار مي دهد همين آزادي است. در واقع مي توان گفت مهمترين و منحصر به فردترين سرمايه انسان براي اينكه بتواند انسانيت خود را متجلي كند...

کودک بعد از یک روز کار و دستفروشی، پشت یک مغازه خواب رفته.
ما هم دانشجوی علوم اجتماعی هستیم و هر روز نظریه می خوانیم و در این خیابانها قدم می زنیم

با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری سال هشتادوهشت ، جنبش دانشجویی در شرایط به مراتب حساس تر و خطیرتری قرار گرفته و می گیرد . اتفاقاتی که در هفته ها و ماههای اخیر برای این جنبش رخ داده خود مؤیّد این ادّعاست. عده ای از تحلیل گران و منتقدان افزایش فشارهای سیاسی بر دانشجویان را بی مناسبت با انتخابات ریاست جمهوری ندانسته و این سرکوب ها را در این چارچوب تفسیر و تحلیل می کنند . خیل احضارها به کمیته ی انضباطی ، دستگیری دانشجویان معترض و برخوردهای فیزیکی با دانشجویان نمونه هایی از افزایش فشار سیاسی بر این قشر از جامعه ی مدنی می باشد . دستگیری ها و زد و خوردهای اخیر در دانشگاه امیرکبیر که بوسیله ی گروهها و نیروهای فشار انجام گرفت جزء آخرین وقایع از این دست می باشد...

ملیحه ریاضی

1- دانشگاه مثل يك جامعه عمل مي كند... وقت هايي هست كه جامعه به انسداد مي رسد... وقت هايي هست كه يك جامعه نياز به نوسازي و تغيير دارد... دانشگاه هم گاهي به حالتي از جمود مي رسد كه نياز به يك نوع تغيير در آن احساس مي شود... نوسازي معمولا مي تواند مانع از طغيان گردد... و به عنوان يكي از راههاي جلوگيري از ديگرگوني هاي سريع همواره پيشنهاد شده است... اين يكي از سودمندي هاي توسعه است...

مریم رحمانی

1. روز جهانی زن هم گذشت. باز هم یک عده دعوت شدند این طرف و آن طرف و از زنان حرف زدند. از حقوق و مطالبات محقق نشده. از فعالیت هایی که در این عرصه صورت گرفته. از خودشان و از مایی که گاهی وقتی شاید سالی یکبار یادمان می افتد(تازه اگر یادمان بیفتد) که یا در زن بودن مان با هم مشترکیم و یا دغدغه ی مشترکی در این حوزه داریم. اما یک وقت هایی فراموش می کنیم که اگر بنا به تغییر باشد قبل از همه چیز باید رویکردمان را به این نوع خاص از " زن بودگی" که حالا دیگر می توان گفت در جامعه ما تبدیل به سنت شده تغییر دهیم...

تعداد دانشجويان كارشناسي چندين برابر دانشجويان ارشد و دكتري است. بالطبع تعداد راي دهندگان به تشكل ها نيز بيش از هر قشري، دانشجويان كارشناسي هستند. بنابر اين حدودا نود درصد از اعضاي تشكل ها را دانشجويان كارشناسي تشكيل مي دهند. همانطور كه مي دانيم معمولا نيازهاي دانشجويان كارشناسي و ارشد و دكتري متفاوت است و به هر كدام به گونه اي متفاوت بايد پاسخ داده شود. در جريان هاي اخيري كه توسط انجمن اسلامي و نشريه ي روبه رويتان به راه افتاده است،‌ بحثي طرح شده كه به نظر مي رسد چندان اولويت دانشجويان كارشناسي نباشد و البته پاسخ گويي به يكي از نيازهاي دانشجويان ارشد و دكترا است...

نمایشگاه واحه

گروه جامعه شناسی در موقعیت سختی قرار گرفته است. از یک سو این گروه تحت فشار است تا نگذارد دانشجویان در کارش مداخله کنند و خواسته هایشان را به آن دیکته نمایند و در سوی دیگر انجمن اسلامی دانشجویان و نشریه واحه انگشت بر تخلفاتی گذاشته اند که کتمانش غیر ممکن است.

گروه جامعه شناسی اگر همچنان بر رویه هایی که تاکنون داشته اصرار بورزد و از دکتر کچویان دفاع نماید، می تواند دلخوش باشد به اینکه در مقابل دانشجویان منتقد کم نیاورده و اصطلاحا پوز آنها را زده، اما باید همیشه در هراس باشد که منتقدان بر کدام تخلف انگشت خواهند گذاشت و کدام پته را روی آب خواهند ریخت. ماجرای بسته شدن کدام نمره را پیش از دفاع علنی می کنند، حکم کدام بورس هیات علمی را که قبل از قبولی فرد در دوره دکترا صادر شده جار می زنند و...

چه دلیلی دارد که پایان نامه ات مسئله مهمی باشد؟

اگر بدانی که ممکن است روند تصویب تا دفاع آن دوسال و بلکه بیشتر  به طول بیانجامد. اگر بدانی که ممکن است استاد راهنمایت را تغییر بدهند. اگر بدانی که ممکن است نمره ات قبل از دفاع روی 14 بسته شود. اگر بدانی که ممکن است خط به خط پایان نامه ات دستکاری شود.   و مهمتر از همه بدانی که ممکن است کسی بخواهد با قدرتی که دارد تو را از هستی ساقط کند و به خک سیاه بنشاندت. استاد راهنمایت هم که می گوید با این اوضاع و احوال این موضوع را بر نداری بهتر است. اصلا پایان نامه همه چیز نیست. موضوعی بردار که دردسر نشود. مسئله ات را بعدا جای دیگر دنبال کن. پس سری را که درد نمی کند دستمال نبند. و بی خیال...

... آنها اگر مخالف وجود و حضور چنین رشته ای در دانشگاه هستند و این رشته با اصول و مبانی تفکر و ایدئولوژی شان در تعارض است می توانند این رشته را رها کنند و در رشته ای که متناسب با اصول و مبانی شان است به کار تحقیق و پزوهش بپردازند.

اگر پذیرفتند که وارد جامعه شناسی شوند باید وجود خود رشته، ماهیت نقادی ان و کارکردش را نیز بپذیرند و سعی نکنند با نقدهایی که وارد می کنند .وجود آن را حذف و ماهیت و کارکردش را تغییر دهند. چون وجود آن برای جامعه لاز م است و نباید ان را حذف کرد...

مدیریت گروه جامعه شناسی با صراحت این جملات را در جلسه چهارم دی به زبان آورد:“من به عنوان استاد در سنت نظري خود مي توانم هركاري بخواهم انجام دهم. اینها هيچ قيد و بندي بر استاد نمي زند. اما دانشجو در اين زمينه هيچ حقي ندارد، دانشجو آمده كه دانشجويي كند، دانشجو نبايد بگويد من مي خواهم در اين حوزه كار كنم. پيشروي علم در دست استادها است. استادها مي گويند كه من اين مسئله را تشخيص دادم و دانشجو بايد روي آن كار كند. ”

این جملات به همراه دیگر گفته ها و رفتارهای مدیریت گروه جامعه شناسی نشان از این دارد که در ذهن آقای دکتر کچویان میان استاد و دانشجو فاصله ای بس دراز وجود دارد و از بهشت تا جهنم وجود دارد. ایشان مدام جایگاه دانشجویان را به آنان گوشزد کرده و صریح یا ضمنی به آنان توصیه می کند پا را از گلیم خود درازتر نکنند. طنز قضیه اینجاست که این مسئله در طرح مسائل علمی نیز وارد می شود و حتی تشخیص مسائل علمی جامعه نیز بر عهده استاد بوده و دانشجو حق ندارد در این حوزه وارد شود...

اين 16 نفر

دكتر جمشيديها، دكتر جوادي‌يگانه، دكتر صديق سروستاني، دكتر هاشمي، دكتر جلايي‌پور، دكتر معيد‌فر، دكتر توكل، دكتر اباذري، دكتر نايبي، دكتر محسني تبريزي، دكتر علي‌بابايي، دكتر آزاد ارمكي، دكتر حسيني، خانم دكتر صادقي فسايي و خانم دكتر شريعتي،

امروز جلسه گروه جامعه‌شناسي، تشكيل خواهد شد. قطع و يقين و با توجه به آنچه در جلسه پيشين گروه جامعه‌شناسي گذشته است، -اصرار دكتر كچوئيان مبني بر اينكه دانشجو حق پرسشگري و و ورود به بسياري از حوزه‌ها و طرح مطالبه از آنها را ندارد- امروز روز تعيين كننده‌اي براي گروه خواهد بود. امروز مي‌تواند روز تقابل دو رويكرد باشد. يك رويكرد برج عاج نشين كه حاضر نيست نظام‌هاي سلسله مراتبيِ قدرت را رها كند و به عنوان مسئول و نه به عنوان استاد، هموزن و هم‌اندازه با دانشجويانِ منتقد، به پاسخگويي در برابر رفتار خود بنشيند، دانشجو را چشم‌بسته و زبان‌دوخته، مي‌خواهد و به هيچ عنوان حاضر به تعامل با دانشجوياني كه به شيوه‌اي مدني و آرام تنها طرح پرسش كرده‌اند، نيست...

احمد طالبی

سه شنبه گذشته وقتی دانشجویان برای دومین بار گرد هم آمدند تا شنونده دفاع دکتر قمصری از عملکرد کمیته انضباطی باشند، گمان نمی بردیم که روند جلسه وی را وادار به پذیرش خواستهای دانشجویان نماید. چه اینکه یک هفته پیش از آن، وی سه ساعت تمام در مقابل خواسته های دانشجویان مقاومت کرده و از دادن پاسخ طفره رفته بود.

گمان می کردیم که جلسه دوم نیز بر همین منوال به پیش خواهد رفت. نتیجه جلسه اما فراتر از انتظار ما بود. جلسه، روندی را طی کرد که نهایتا قمصری به ناچار بسیاری از خواسته ها و مطالبات دانشجویان را پذیرفت...

دیروز دفتر انجمن اسلامی دانشجویان لبریز از دانشجویانی شد که آمده بودند تا روز جهانی زن را گرامی بدارند.
شهلا لاهیجی (مدیر انتشارات روشنگران)و الهه کولایی (استاد دانشگاه تهران) از ساعت 12:30 تا 14 با حضور در دفتر انجمن به بیان دیدگاههای خود در رابطه با »تجربه زن بودگی در ایران« بیان کردند.

من به شما نصیحت می‏کنم، ای آقای شاه، ای جناب شاه، من به تو نصیحت می‏کنم، دست از این اعمال و رویه بردار، من میل ندارم که اگر روزی اربابها بخواهند تو بروی مردم شکر گزاری کنند...

تو نمی‏دانی اگر یک روز صدایی دریابد، ورق برگردد هیچ کدام از اینها که اکنون دور تو را گرفته‏اند با تو رفیق نیستند. اینها رفیق دلارند، اینها دین ندارند، اینها وفا ندارند...

...مطالب خیلی زیاد است‏بیشتر از آنها است که شما تصور می‏کنید، حقایقی در کار است، مملکت ما، اسلام ما، در معرض خطر است، آن چیزی که در شرف تکوین است‏سخت ما را نگران و متاسف ساخته است.

نطق تاریخی حضرت امام در عاشورای 1342/ فیضیه قم

در اين چند ماه اخير آقاي دكتر كچوئيان تا انجا كه در توانش بود، در مقابل خواسته ها مطالبات و پرسشهاي دانشجويان دانشكده، مقاومت كرده و به غير از يك جلسه پرسش و پاسخ كه با فشار زياد دانشجويان برگزار شد، ديگر حاضر به پاسخگويي و رفع ابهاماتي كه در مورد عملكرد ايشان طي دوران مدير گروهيشان به وجود امده بود نشدند. مقاومت و پافشاري كه با سكوت اعضاي گروه جامعه‌شناسي همراه بود و  هيچ يك از اساتيد به هر دليلي براي ما دانشجويان قابل پذيرش نيست براي رفع اين مشكلات و ابهامات گام مثبت و رو به جلويي بر نداشتند و قطعا آنها نيز با سكوتشان در به وجود امدن چنين مشكلات و شرايطي مقصر هستند...

اول: در یک مجموعه متعادل که همه اجزایش سر جایشان هستند اگر یکی از جایگاه خود خارج شود توی ذوق می زند و باید برگردد همانجایی که برای او است. مثلا توی یک تیم فوتبال که نظم تیمی با یک دروازه بان و چند دفاع و هافبک و مهاجم سامان گرفته اگر کسی جای خود را ترک کند و به سمت دیگری برود شایسته ملامت است چرا که نظم تیمی را به هم می ریزد...

خدا اسلام را به واسطه پيامبرش محمد به سوي خلق فرستاد و محمد در حالي كه در يك دستش « پيام » بود  و در يك دستش « شمشير » ، نخست نور ايمان بر قلب مردم تاباند و پيام خدا به خلق گفت و سپس همراه با تعداد معدودي از يارانش با قدرت استثمارگر استعماري امپراطوري روم و ايران مبارزه كرد. اما هنوز ديري از رحلت پيامبر نپايیده بود كه اساس انحراف در ايين اسلام بنيان نهاده شد اين انحراف در تاريخ ادامه يافت و طولي نكشيد كه جوامع مستضعف اسلامي  از خواب زمستاني خويش بيدار شدند و اين اغاز بيداري مسلمانان بود كه اغازگرش سيد جمال الدين اسد ابادي بود و اين راهي بود در ادامه راه محمد. نهضت سلفيه به رهبري سيد جمال و شاگردش  محمد عبده  مبارزه با غربزدگي و بازگشت به اصالت خويشتن را مطرح كردند، اين نهضت نوعي ارتدوكسي يا تكيه بر اسلام راستين يعني اسلام نخستين بود  و به دنبال عقلي كردن «  بينش » مذهبي و علمي كردن كلام و تفسير و احكام بود...

جنگ بیانیه ها